Delta-9 มีอยู่ตามธรรมชาติในพืชกัญชา คำที่ใช้บ่อยที่สุดในการอ้างถึงคือ THC เมื่อใดก็ตามที่คุณเห็นบทความที่อ้างถึง THC หรืออธิบายถึงผลกระทบและประโยชน์ของมันจริงๆแล้วมันคือ Delta 9-tetrahydrocannabinol นี่คือโมเลกุลที่สามารถทำให้เกิดความอิ่มเอมใจ และให้ความรู้สึก HIGH นั่นเอง
องค์ประกอบสำคัญหลัก ๆ ที่พบในพืชตระกูลนี้ คือสารในกลุ่มคานนาบินอยด์ (Cannabinoids) โดยมีโครงสร้างหลักในรูปของเทอร์พีนอยด์ (Terpenoids) มีสารเคมีที่เป็นองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ (δ-9-tetrahydrocannabinol หรือ Δ9-THC) คานนาบิไดออล (Cannabidiol, CBD) คานนาบินอล (Cannabinol, CBN) และอนุพันธ์ของคานาบินอยด์รูปแบบอื่นๆ นิยมใช้การตรวจวัด Δ9- THC เป็นการตรวจเอกลักษณ์ (Identification) กัญชงแยกจากกัญชาได้
กัญชงและกัญชาจึงมีบางส่วนแตกต่างกันที่สำคัญๆคือ กัญชานั้นจะมีปริมาณสาร THC สูง (ประมาณ 1-10%) แต่กัญชงมีสาร THC ต่่ำ เนื่องจากสาร THC เป็นสารที่มีฤทธิ์ต่อจิตประสาท (Psychoactive) กับตัวรับคาร์นาบินอยด์ชนิดที่ 1 (Carnabinoid receptor I, CB1) ในระบบประสาทส่วนกลาง ส่งผลแบบเฉียบพลัน ทำให้ร่างกายผ่อนคลายและมีความรู้สึกสนุก แต่มีอาการข้างเคียงต่อจิตประสาท กระวนกระวาย ซึมเศร้า มีความบกพร่องในความจำและการเรียนรู้ ตลอดจนการทำงานของระบบเคลื่อนไหว การพูดและการใช้ศัพท์ มีผลต่อการเต้นของหัวใจและความดันโลหิต ในขณะที่สาร CBD เมื่อเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางสามารถจับกับ CB1 ได้ไม่ค่อยดี (Non-psychoactive) พบว่า มีฤทธิ์ต้านการชัก ทำให้ง่วง และลดการกระวนกระวายได้
Delta-9 และ THC เหมือนกันอย่างไร ?
THC ซึ่งหมายถึง delta-9-tetrahydrocannibinol หรือΔ-9-tetrahydrocannabinol (Δ-9-THC) เป็นโมเลกุลของ cannabinoid ในกัญชา หรือที่รู้จักกันมานานแล้วว่าเป็นส่วนประกอบทางจิตประสาทหลัก ในกัญชานั่นคือสารที่ ทำให้ผู้ใช้สัมผัส THC ได้ และสารเหล่านี้ไม่ได้เป็นส่วนประกอบทางประสาทวิทยาเพียงอย่างเดียวในกัญชา ที่ส่งผลกับระบบประสาทโดยตรง
ในความเป็นจริงสาร THC เป็นเพียงหนึ่งในสารออกฤทธิ์ ที่มีความแตกต่างกันกว่า 400 ชนิด และโมเลกุลของ cannabinoid 60 ชนิด ที่บรรจุอยู่ในกัญชาแม้ว่า THC จะเป็นที่รู้จักดี แต่อีกหนึ่งโมเลกุลของ cannabinoid ที่สำคัญที่ได้รับการยอมรับคือ cannabidiol (CBD)
ความเป็นมาของ delta-9 – tetrahydrocannibinol
ในอดีต เมื่อมนุษย์รู้จักการสูบกัญชา พวกเขาก็เข้าใจว่ากัญชาทำให้ผ่อนคลาย และ เก็ทไฮ ได้ตั้งแต่ยังไม่รู้จักสารของมัน พอภายหลังรู้ว่ามีส่วนประกอบของ THC ( Tetrahydrocannabinol ) ก็เริ่มเข้าใจว่าสารนี้แหละทำให้ผ่อนคลาย และยังมีผลต่อระบบประสาท
แต่พอศึกษาไปอีก ก็พบว่ามีสาร CBD อีกตัว ที่ช่วยให้ผ่อนคลายเหมือนกัน แต่สารนี้ไม่ส่งผลให้ “เก็ทไฮ” แต่อย่างใด ซึ่งพอยิ่งศึกษาต่อไปเรื่อยๆ ทั้งการเพิ่มปริมาณ (Dose) ของ CBD ให้มากขึ้นไปอีก ก็พบว่าเจ้าสารตัวนี้มันแทบไม่มีผลข้างเคียงต่อร่างกายของมนุษย์ แต่ที่มีผลข้างเคียงของ THC อย่างชัดเจนแทน โดยอาการที่สามารถพบได้ มีตั้งแต่ อาการปากแห้ง กระหายน้ำ หัวใจเต้นเร็ว ตอบสนองช้า ตาแดง หรือความทรงจำลดลง เหล่านี้ล้วนเป็นผลของการได้รับ THC ที่มากเกินไปแทบทั้งสิ้น
สาร THC ถูกแยกตัวออกเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2507 ปริมาณของสาร THC ที่มีอยู่ในกัญชาแตกต่างกันไปตามการจัดเตรียมหรือวิธีที่เตรียมกัญชาไว้ สำหรับการใช้งาน เช่น ใบ ช่อดอกกัญชา หรือน้ำมันกัญชา
ปริมาณของสาร THC ในสายพันธุ์ของกัญชา ได้เพิ่มขึ้นอย่างหนาแน่นตั้งแต่มันถูกแยกออกในทศวรรษที่ 1960 กัญชาที่ถูกนำเข้าจากเม็กซิโก มักจะมีความเข้มข้นประมาณ 1-2% ของสาร THC ในช่วงต้นยุค 2000 ความเข้มข้นเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 4 เปอร์เซ็นต์ ระหว่างสองถึงสี่เท่าของความเข้มแข็งที่เกิดขึ้นในช่วง ฮิปปี้ หรือยุค 90’s นั่นเอง เมื่อ การใช้กัญชา เริ่มแพร่หลายขึ้น
และในปี พ.ศ. 2555 ความนิยมของสายการผลิต กัญชาที่มีศักยภาพสูง เช่น sinsemilla หรือ skunk มีรายงานอย่าพบว่ามีสาร THC อย่างน้อยสี่เท่า มีความเข้มข้นมาก ซึ่งประกอบด้วยสาร THC สูงถึง 16-22 เปอร์เซ็นต์
Cannabinoid หรือ แคนนาบินอยด์ คืออะไร ?
แคนนาบินอยด์ (Cannabinoid; CB) ในร่างกายของเรานั้น มันจะทำงานก็ต่อเมื่อผสานเข้ากับ ตัวรับแคนนาบินอยด์ หรือ Cannabinoid rece[tor type 2 (CB2R) ในร่างกายเรา เช่น แคนนาบินอยด์ใoสมอง ถ้าร่างกายผลิตมันได้อย่างเหมาะสม ก็จะช่วยให้คลายความกังวล ลดความเศร้า ทีนี้น่าจะพอเข้าใจกันแล้วว่าทำไมมนุษย์สูบกัญชาแล้วจึงได้รับผลของแคนนาบินอยด์ เพราะมนุษย์เราก็ผลิตได้บางส่วน และมีตัวรับอยู่ในร่างกายของทุกๆ คนนั่นเอง
ในร่างกายสามารถสร้าง endocannabinoid ซึ่งเป็น cannabinoids โดยธรรมชาติ (ที่มีการศึกษาส่วนใหญ่ คือ anandamide และ arachidonoyl-glycerol (2-AG)) endocannabinoid ถูกสร้างขึ้น เพื่อกำกับการทำงานต่างๆ ของร่างกายโดยจะไปจับกับ CB1 และ CB2 receptor
นอกจากนี้การศึกษาต่างๆ พบว่า endocannabinoids ส่งผลเกี่ยวข้องกับการทำงานของร่างกาย อาทิ ความจำ อารมณ์ ความอยากอาหาร การนอนหลับ ความปวด ความเครียด การติดยา และการอักเสบ รวมถึงอาจมีบทบาทในการป้องกันที่เกี่ยวข้องกับการทางานของสมอง ระบบ metabolism ของร่างกาย อาทิ lipolysis, glucose metabolism และ energy balance
โดย CB1 นั้นจะพบอยู่ในสมองและไขสันหลังส่วน Cortex, nucleus accumbens, basal ganglia, hypothalamus, cerebellum, hippocampus, amygdala and spinal cord ปอด เส้นเลือด กล้ามเนื้อ ทางเดินอาหาร ไขมัน และอวัยวะเพศ
การจับของ endocannabinoid ที่ CB1 receptor ในระบบประสาทส่วนกลางจะมีบทบาทต่อการควบคุมการกินอาหาร ความอิ่ม ความเจ็บปวด ความจำ การติดยา และการเคลื่อนไหว นอกจากนี้ การจับของ endocannabinoid ที่ CB1 receptor ที่อวัยวะรอบนอก เช่น ตับ กล้ามเนื้อ ทางเดินอาหาร เนื้อเยื่อไขมัน และ Islets of Langerhans ของตับอ่อน มีบทบาทต่อการควบคุมกระบวนการเมแทบอลิซึมของไขมันและกลูโคส เพื่อรักษาสมดุลของพลังงานในร่างกาย
CB2 พบในอยู่ในเซลล์เกลีย (Glial cell) ของสมองซึ่งทํางานร่วมกับเซลล์ประสาท ส่วนอวัยวะที่มีทั้ง CB1 และ CB2 ประกอบด้วย ก้านสมอง ระบบภูมิคุ้มกัน ตับ ไขกระดูก และตับอ่อน การจับของ endocannabinoid ที่ CB2 receptor ในระบบภูมิคุ้มกัน ไม่มีบทบาทควบคุมการกินอาหาร แต่มีผลควบคุมการหลั่ง cytokine ในระบบภูมิคุ้มกัน