Cannabinoids เป็นกลุ่มสารที่สกัดในนำมันกัญชา ของ บุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งสาร แคนนาบินอยด์ สามารถได้จากพืชในตระกูล Cannabis เท่านั้น (Cannabidoids, Terpenes และ Flavonoids) ซึ่งมีกว่า 200 ชนิดที่ถูกพบไปแล้ว และคาดกันว่าจะมีถึง 400 กว่าชนิดด้วยกัน นักวิทยาศาสตร์ นักพฤษศาสตร์ และวงการแพทย์ ต่างพยายามศึกษาค้นคว้าวิจัยสารในกลุ่มนี้ในช่วงไม่กี่สิบปีมานี้ แต่ก็ยังไม่สามารถเข้าใจได้อย่างลึกซึ้ง เนื่องจากความหลากหลายของสารชนิดต่างๆ ที่ทยอยพบมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง การออกฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา การทำงานเสริมฤทธิ์ซึ่งกันและกัน ทั้งในกลุ่มเดียวกันและต่างกลุ่ม ยกตัวอย่างเช่น terpenes เป็นต้น ทำให้ยิ่งประหลาดใจกับกลไกการทำงานอันซับซ้อน โดยเฉพาะเวลาไปจับกับตัวรับ CB1R (CB1 Receptor) และ CB2R (CB2 Receptor)
แคนนาบินอยด์ Cannabinoids เป็นสารเคมีที่จะไปจับกับ Cannabinoid Receptor ที่มีทั้ง CB1R และ CB2R ในร่างกาย และไปกระตุ้นระบบต่างๆ ทั่วร่างกาย ที่เรียกกันว่า Endocannabinoid System (ECS) ทำให้เกิดสภาวะสมดุลย์ของร่างกายทั้งหมด ทำให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้น รวมทั้งไปควบคุมการทำงานของกระบวนการต่างๆ ของร่างกาย ทั้งอารมณ์ ความจำ ความอยากอาหาร ความเจ็บปวด และระบบภูมิต้านทานของร่างกาย
แคนนาบินอยด์ Cannabinoids ที่แบ่งแยกย่อยออกเป็น 3 กลุ่มประเภท ได้แก่
1. Phytocannabinoids : ที่พบได้ในพืชตระกูล Cannabinoids เท่านั้น
ปัจจุบันนักวิทยสาสตร์ค้นพบสาร Cannabinoid แล้วกว่า 200 ชนิดด้วยกัน ซึ่งสารในกลุ่มนี้ที่รู้จักกันดีก็คือ THC, CBD และ Cannabinoids (CBN) สารแต่ละตัวในกลุ่มนี้จะส่งผลต่อร่ายกายมนุษย์แตกต่างกัน และที่มีการพูดถึงกันมากในทางวิชาการก็คือ การทำงานร่วมกันของสารที่อยู่ในพืชพวกนี้ ที่สำคัญคือ ปฏิกิริยาระหว่าง Phytocannabinoid-terpenoid ที่จะออกฤทธิ์เสริมกันในการลดอาการปวด อักเสบ อาการหดหู่ เครียดกังวล อาการชัก ต้านมะเร็งและต้านการติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. Endocannabinoids สาร Cannabinoids ที่ร่างกายมนุษย์สร้างได้เอง
Endocannabinoids เป็นสารที่ร่างกายมนุษย์สร้างได้เอง แต่มีปริมาณน้อยมาก ร่างกายมนุษย์จะสร้างสารชนิดนี้ขึ้นมาได้เอง เราเรียกกันว่า endocannabinoids ซึ่งสารนี้จะควบคุมกลไกสำคัญต่างๆ ภายในร่างกาย เช่น อาการปวด อารมณ์ การนอน และภูมิต้านทาน จากการศึกษาวิจัยของ Franjo Grotenhermen พบว่า endocannabinoids จะถูกสร้างและปล่อยออกมาในกรณีที่จำเป็นเท่านั้น และถ้าการสร้างออกมาไม่เพียงพอ ก็จะมีผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายได้ ณ จุดนี้เองที่ phytocannabonoids จะช่วยเข้ามาเติมช่องว่างตัวนี้ได้ โดยเข้าไปทำงานทดแทนได้
ปัจจุบัน นี้นักวิทยาศาสตร์ค้นพบ endocannabinoids เพียง 5 ตัวเท่านั้น คือ
- Anandamide (N-arachidonoyl ethanolamide, AEA)
- 2-arachidonyl the glycerol (2-AG)
- Ether 2- arachidonoyl glycerol (noladin ether)
- The O-arachidonoyl ethanolamine (virodhamine)
- N-arachidonoyl-dopamine (NADA)
3. Synthetic Cannabinoid สารที่เกิดจากสังเคราะห์ในแลป
Synthetic ที่สังเคราะห์ขึ้นมาในห้องแลบ จากการศึกษาและวิจัยโครงสร้างทางเคมีของ Cannabinoid ชนิดต่างๆ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถสังเคราะห์สาร Cannabinoid ขึ้นได้ในห้องแลบ ตัวอย่าง เช่น Nabilone และ Nabotate ซึ่งช่วยในด้านการรักษาได้ดี
ปัจจุบัน Cannabinoids ที่สังเคราะห์ขึ้นมามีหลายตัว ดังนี้
- CP-55940 สังเคราะห์ขึ้นมาในปี 1974 ออกฤทธิ์ได้แรงกว่า THC หลายเท่า
- Dimethylheptylpyran
- 11-hydroxy is’ 8 -THC-DMH หรือ HU-210 เป็นหนึ่งในสาร Cannabinoid ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นมาและมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งแรงกว่า THC ถึง 100 เท่า
- SR144528 เป็น CB2 receptor antagonists
- WIN 55,212-2
- JWH-133 เป็น selective CB2 receptor agonist.
- Levonantradol (Nantrodolum) ช่วยเรื่องแก้ปวดและแก้อาเจียน แต่ปัจจุบันไม่ได้ใช้ในทางการแพทย์
Cannabidiol (CBD), Tetrahydrocannabinol (THC) คืออะไร ?
สารทั้ง 2 ชนิดนี้มีชื่อเต็มว่า ไฮโดรแคนนาบินอล Tetrahydrocannabinol (THC) และ แคนนาบินอยด์ Cannabinoids (CBD) ซึ่งเป็นสารที่พบได้มากที่สุดในพืชตะกูลของ Cananbis โดยสาร THC จะถูกพบมากในพืชกัญชา และสาร CBD นั้น จะพบมากในพืชกัญชง และถึงแม้ว่าสาร 2 ชนิดนี้ จะมาจากพืชตระกูลเดียวกัน แต่คุณสมบัติ และประโยชน์ ที่ได้นั้น ก็แตกต่างกันอย่างมีนัยยะ เลยทีเดียว ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่า เจ้า 2 สารนี้ อยู่ในกลุ่มของ แคนนาบินอยด์ ซึ่งในร่างกายของเราก็มีสารนี้ในตัวทุกคน
สาร แคนนาบินอยด์ นั้นจะทำงานก็ต่อเมื่อประสานเข้ากับ ตัวรับแคนนาบินอยด์ ในสมองเรา เช่น ถ้า แคนนาบินอยด์ในสมอง สมดุล ก็จะช่วยให้ร่างกายควายความกังวล ลดอารมณ์เศร้า
ด้วยเหตุนี้ เวลาที่คนเราได้รับ THC จะทำให้เกินอาการ High แต่ความต่างคือ คนเรายังสลายสาร THC ได้ยากกว่า ทำให้ อาการเมา นั้นอยู่ได้นาน ส่วน CBD นั้นไม่ส่งผลในการทำให้เกินอาการ มึนเมา ซึ่งอ่านดูแล้ว สารทั้ง 2 ตัว จะให้ผลในด้านของ ความรู้สึก เลยเป็นเหตุทำให้วงการแพทย์สนใจ ที่จะใช้ประโยชน์ของสารทั้ง 2 ตัวนี้มากขึ้น
ไฮโดรแคนนาบินอล Tetrahydrocannabinol (THC) ขึ้นชื่อเรื่องการนำมาใช้เพื่อผ่อนคลาย ส่งเสริมสุขภาวะการนอนหลับ แต่สารชนิดนี้ก็ยังมีประโยชน์ทางการแพทย์และต่อสุขภาพของผู้ใช้ เช่นบรรเทาอาการข้างเคียงของการทำคีโมรักษามะเร็ง
- บรรเทาอาการภูมิแพ้
- เส้นเลือดตีบ
- บรรเทาอาการเอชไอวี/เอดส์
- บรรเทาอาการเจ็บปวดเรื้อรัง
- บรรเทาอาการติดเชื้อหรืออักเสบ
- ช่วยเสริมสร้างระบบย่อยอาหาร
สรุปแล้ว แม้ว่าสาร Cannabinoids (CBD) จะไม่ออกฤทธิ์ทางระบบประสาทที่ทำให้เกิดอาการเมา แต่ในวงการแพทย์มองว่าเป็นสารชนิดนี้เป็นที่น่าสนใจมากที่สุด โดยพบว่ามีสรรพคุณที่ดีต่อสุขภาพอยู่หลายประการ